Het Mpemba-effect

Wist je dat… warm water sneller kan bevriezen dan koud water?

Deze stelling lijkt helemaal in strijd te zijn met de wetten van de thermodynamica. Het botst met onze ervaringen en dagelijkse waarnemingen. Counter-intuïtief noemen we dat. Maar wie het experiment uitvoert zal toch tot de conclusie komen dat het bovenstaande klopt. Het effect werd in 1963 ontdekt door een Tanzaniaanse student. De verklaringen ervan zijn even raadselachtig als het effect zelf. Bij de stelling zelf had ik al enkele vragen: hoeveel warmer is het warme water? Worden de potjes water luchtdicht afgesloten zodat er geen verdamping mogelijk is? Hoe koud is de diepvriezer ingesteld? Met andere woorden, wat zijn de randvoorwaarden waarin het effect waarneembaar is?

In de wetenschap bestaan er heel wat speciale effecten en verschijnselen die enkel in bepaalde situaties een meetbaar resultaat opleveren. Neem nu de relativiteitstheorie waaruit volgt dat een object zwaarder wordt naarmate het sneller beweegt. Dit effect zorgt ervoor dat de lichtsnelheid nooit bereikt kan worden. Als ik op mijn fiets rijd, voel ik hier natuurlijk niks van. Omdat ik zulk effect niet beleef in het dagelijks leven, lijkt het in te gaan tegen ons gezond verstand. Dit effect kan je dan ook niet meten met je fiets, daarvoor heb je al een deeltjesversneller nodig.

Het Mpemba-effect daarentegen kan je wel zelf experimenteel onderzoeken. Met bakjes water en een diepvries. Ik ga het dan ook zeker eens uitproberen.

De verklaring van het effect ga ik hier niet in het groot en breed uitschrijven. Daarvoor kan je best Google raadplegen!